کارکرد زبان ادبی در رمان «خانه ادریسی‌ها» نوشته غزاله علیزاده
کد مقاله : 1042-CPLLR
نویسندگان
حمید جعفری قریه علی *
دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ولی عصر«عج» رفسنجان
چکیده مقاله
خانه ادریسی‌ها مهم‌ترین اثر غزاله علیزاده است که زبان ادبی در تشخّص این رمان، کارکردی ماندگار داشته است. اساساً زبان ادبی نقش بسیار تأثیرگذاری در خلق آثار ادبی اعم از شعر، داستان و نمایشنامه دارد. بهره‌گیری از توصیف، شگردهای بلاغی و زبانی رمزآلود، از ویژگی‌های آن است. در این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده، ویژگی‌های ادبی رمان خانه ادریسی‌ها بررسی شده است. هدف از این تحقیق، شناخت کارکرد زبان ادبی و نشان دادن نقش آن در تشخّص سبکی رمان «خانه ادریسی‌ها» است. برای رسیدن به این مقصود، آرایه‌های ادبی به‌کار رفته در رمان همراه با متن جملات و عبارات، استخراج و نوع آن مشخّص شده است. حاصل پژوهش نشان می‌دهد که آرایه‌های تشبیه، استعاره، مجاز و کنایه در ایجاد زبان ادبی این رمان نقش دارد و بیش‌ترین بسامد مربوط به کنایات است. پس از آن بیش‌ترین فراوانی به ترتیب مربوط به تشبیه، استعاره و مجاز است. تشبیهات اغلب در گفت‌و‌گوها به‌کار می‌رود و بیش‌تر از نوع کامل است. استعاره‌ها در کلام شخصیّت‌های باسواد و نثر فاخر نویسنده به کار می‌رود و کاربرد مجازی کلمات، اغلب از نوع حالیه و در کلام عادی مردم دیده می‌شود. کاربرد ضرب‌المثل‌ها نیز بخشی از عناصر غنایی رمان است و توصیف نیز نقش مهمی در ایجاد ادبیات متن دارد که همراه با قیود و صفات و صور خیال استفاده می‌شود.
کلیدواژه ها
غزاله علیزاده، خانۀ ادریسی‌ها، زبان ادبی، عناصر غنایی.
وضعیت: پذیرفته شده مشروط